Artykuły
Nasi przyjaciele
  •  Czy wada wymowy z czasem sama minie?

Należy rozróżnić nieukończony rozwój mowy od wady wymowy. Dziecko małe ma prawo do „mowy dziecinnej” tj. zmiękczeń, uproszczeń wyrazów, nazywania własnymi nazwami wyrazów trudnych, przestawiania sylab, niewypowiadania wielu głosek. Wada wymowy jest taką nieprawidłowością, której występowania nie można uzasadnić wiekiem lub innymi przyczynami. Dlatego też pojawienie się jej wymaga diagnozy logopedy i ćwiczeń.

  •  Czy wada wymowy może być dziedziczna?

Wady wymowy nie są dziedziczne. Spotyka się występowanie takiej samej wady wymowy u rodziców i dzieci, rodzeństwa np. nieprawidłowa realizacja głoski „r”, różne typy seplenienia. Nie jest to jednak dowód na dziedziczenie wady lecz przejaw nawykowego uczenia. Najczęstszym mechanizmem jest naśladowanie osób najbliższych z otoczenia.

  • Ile będzie trwała terapia?

Czas terapii jest zróżnicowany i zależy od typu wady, nasilenia zaburzenia, motywacji dziecka do pracy, wieku dziecka, intensywności ćwiczeń. Korygowanie wady wymowy jest procesem indywidualnym i trudno przewidzieć jak będzie przebiegać.

  • Dlaczego moje dziecko jeszcze nie mówi?

Rozwój mowy przebiega indywidualnie. Niektóre dzieci zaczynają mówić bardzo wcześnie ok.1 roku życia. Jeśli mamy pewność, że nasze dziecko prawidłowo słyszy (reaguje na nasze polecenia), ma prawidłową budowę anatomiczną narządów mowy to należy uzbroić się w cierpliwość - dziecko ma czas do około 3 roku życia.

Niektóre dzieci nie mówią (lub mowa pojawia się znacznie później) z powodu występowania różnych zespołów chorobowych np. porażenie mózgowe, autyzm, upośledzenie umysłowe. Jeśli mamy jakieś wątpliwości należy udać się do specjalisty (laryngolog, logopeda, foniatra, neurolog, psycholog)

  • Czy moje dziecko mówi dobrze?

Rozwój mowy dziecka przebiega etapami. Dzieci trzyletnie powinny wymawiać wszystkie głoski z wyjątkiem s, z, c, dz, sz, ż, cz, dż, r. Między trzecim a piątym rokiem życia pojawiają się głoski trudniejsze artykulacyjnie. Dziecko sześcioletnie powinno mówić wszystkie głoski. Jeśli nie mówi warto w tym czasie skorzystać z pomocy logopedy - zapobiegnie to powstaniu patologii.

  • Kiedy powinno się przyjść do logopedy?

Każdy moment, kiedy mamy wątpliwości co do przebiegu rozwoju mowy jest dobry by skonsultować się z logopedą. W gabinecie uzyskać można informację czy rozwój mowy przebiega prawidłowo, czy należy rozpocząć terapię.

Powszechnie uważa się, że logopeda zajmuje się dzieckiem mówiącym. Obecnie można spotkać logopedę w szpitalach (oddziały noworodków). Udzielają oni tam porad dotyczących sposobu karmienia dzieci, korzyści płynących z karmienia piersią, badają pierwotne odruchy warunkujące w przyszłości prawidłowy rozwój mowy. Zalecają specjalne ćwiczenia w sytuacjach, gdy zauważą nieprawidłowości. Jest to najmłodszy dział logopedii - profilaktyka logopedyczna.

  • Dlaczego lekarz nie zwrócił uwagi na wadę wymowy?

Podczas badań bilansowych lekarz zwraca uwagę przede wszystkim na rozwój fizyczny dziecka, często niestety bagatelizuje, bądź nie zauważa nieprawidłowości w mowie (nie jest specjalistą w zakresie terapii mowy). Istnieje powszechne przekonanie (z którym spotykamy się w gabinecie), że z wad wymowy dzieci wyrastają. Konsekwencją uspakajania rodziców, że dziecko ma czas jest niezgłaszanie problemów logopedzie, lub zbyt późna interwencja.

  •  Dlaczego należy sprawdzić słuch dziecka?

W sytuacji, gdy dziecko nie mówi zawsze musimy brać pod uwagę uszkodzenie słuchu. Brak bodźców słuchowych hamuje rozwój mowy. Zakłócenia słyszenia (np. obniżony próg słyszalności, brak słyszenia pewnych częstotliwości, szumy uszne) mają wpływ na identyfikację dźwięku. Każde podejrzenie uszkodzenia słuchu należy sprawdzić audiometrycznie.

  • Czemu służą ćwiczenia aparatu artykulacyjnego?

Prawidłowa artykulacja jest warunkowana sprawnością aparatu artykulacyjnego. Dobra praca języka i warg stwarza prawidłowe warunki do wypowiedzenia głoski. Głoski trudne artykulacyjnie wymagają dużej sprawności.

  • Jak powinny wyglądać ćwiczenia w domu i kto powinien ćwiczyć?

Ćwiczenia powinny być prowadzone systematycznie, codziennie i nie za długo. Znikome efekty przynoszą ćwiczenia raz w tygodniu, nawet jeśli trwają długo. Wskazane jest ćwiczenie codzienne około 15 minut. Podczas ćwiczeń w gabinecie rodzice obserwują pracę dziecka, a po zajęciach otrzymują szczegółowy instruktaż do ćwiczeń domowych wraz z materiałami. Najlepiej aby w domu ćwiczenia prowadziła ta osoba, która była obecna podczas ćwiczeń dziecka z logopedą. Istotne jest aby ta osoba nie miała wady wymowy.

  • Czy warto jeszcze rozpoczynać terapię?

Złotym okresem terapii logopedycznej jest wiek do 6-7 roku życia. W tym czasie najłatwiej usuwać wady wymowy - stosunkowo krótki jest okres utrwalania nieprawidłowej artykulacji, jest to również bardzo dobry okres zapobiegania zaburzeniom. Dziecko chętnie przychodzi do gabinetu, traktuje ćwiczenia jak zabawę, zależy mu na ładnym mówieniu, chce mówić tak jak jego rówieśnicy.

Po tym okresie znacznie trudniej koryguje się mowę, nieprawidłowe nawyki są utrwalone, motywacja dziecka do pracy spada - często dziecko musi długo pracować na sukces. Terapia jednak konieczna jest w tym wieku, bowiem zapobiega specyficznym trudnościom szkolnym.

Warto podejmować terapię w każdym wieku. Osoby dorosłe, którym przeszkadza brzmienie nieprawidłowo wypowiadanych głosek, odczuwające trudności dykcyjne, czy mające zaburzenia płynności i tempa mówienia zawsze mogą przyjść po pomoc do logopedy. Taka terapia przynosi w wielu wypadkach zadawalające efekty.

  • Jakie mogą być konsekwencje wady wymowy w nauce?

Dzieci, które mówią nieprawidłowo tak samo niepoprawnie mogą zapisywać wyrazy. Dopóki wada wymowy nie będzie usunięta dziecko może mieć kłopoty z poprawnym zapisem, z czytaniem, pisaniem ze słuchu, z pamięci. Jeśli wada została skorygowana późno, w wieku szkolnym, konsekwencje ciągnąć się mogą za dzieckiem do końca edukacji. Utrzymujące się trudności w czytaniu, wynikające z błędnej artykulacji, nieprawidłowego różnicowania dźwięków mowy rzutują na cały proces uczenia się dziecka. Słabo opanowana technika czytania pociąga za sobą zwolnienie tempa pracy, trudności z rozumieniem czytanych treści, pozbawia dziecko podstawowego narzędzia pracy.

  • Czy szybka mowa jest wadą wymowy?

Wady wymowy dotyczą nie tylko jakości artykulacji poszczególnych głosek lecz również płynności i tempa mowy. Najczęstszym zaburzeniem tego typu jest jąkanie polegające na niepłynności oraz zwolnionym tempie mowy. Przeciwieństwem jąkania jest przyspieszone tempo mowy i zmniejszenie wyrazistości artykulacji - giełkot. Wymaga interwencji logopedycznej.

 


Na podstawie opracowania logopedów PPP nr1 w Krakowie (Jadwiga Gąszowska, Małgorzata Ostrowska-Krępa, Jadwiga Pajor)

Kontakt

Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna
59-700 Bolesławiec
ul. Trankiewiczów 11
tel. 757322658
Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
lokalizacja